USPEŠNA REALIZACIJA PROJEKTA ZAPADNOMORAVSKO-RZAVSKOG REGIONALNOG VODOVODNOG SISTEMA
Energoprojekt–Hidroinženjering a.d. je i ove godine nastavio uspešnu realizaciju projekata za potrebe Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, preko Republičke direkcije za vode.
U prethodne četiri godine uspešno su realizovani regionalni vodovodni sistemi za Mlavsko-moravski, Rasinsko-pomoravski, Donje-južnomoravski (toplički i vlasinski podsistemi) dok je ove godine to bio Zapadnomoravsko-rzavski. Projekat je zahtevao multidisciplinarni pristup u okviru Hidroinženjeringa sa dominantnim učešćem specijalista hidrotehničke, tehnološke i ekonomske struke. Treba podvući da je Projekat dobio saglasnost od stručne kontrole koju je činio Građevinski fakultet Univerziteta u Beogradu i Institut za hidrotehniku i vodno-ekološko inženjerstvo.
Cilj realizacije ovog Projekta, jeste definisanje optimalnog rešenja razvoja Zapadnomoravsko-rzavskog regionalnog vodovodnog sistema kojim će se omogućiti snabdevanje ili poboljšanje u snabdevanju visokokvalitetnom pitkom vodom građanima opština regiona i koji će doprineti lokalnom društveno-ekonomskom razvoju.
Zapadnomoravsko-rzavski regionalni sistem obuhvata gornji deo sliva Zapadne Morave (uzvodno od Kraljeva) i slivove reka Lim i Uvac. Ovo područje obuhvata najviša potencijalna izvorišta visokokvalitetnih voda. Ključna izvorišta sistema su akumulacije: ‘’Vruci’’ na reci Đetinji, ‘’Kokin Brod’’ i ‘’Sjenica’’ na Uvcu čije se vode prevode u sliv Rzava, kao i akumulacije na Moravici, Skrapežu, Kamenici, Čemernici i Dičini. Na narednoj slici, dat je prikaz opština i gradova u obuhvatu regionalnog vodovodnog sistema.
U okviru Zapadnomoravsko-rzavskog regionalnog vodovodnog sistema, podsistem ‘’Rzav’’ predstavlja potencijalno najveći podsistem u Srbiji koji se može prikazati u vidu dva subsistema. Regionalni subsistem ‘’Rzav I’’ obezbeđuje visokokvalitetnom vodom naselja u opštinama: Arilje, Požega, Lučani, Čačak i Gornji Milanovac. Regionalni subsistem ‘’Rzav II’’ obezbedio bi dodatne količine visokokvalitetne vode za naselja u slivu Kolubare i grada Beograda.
Za subsistem ‘’Rzav I’’, voda se zahvata iz toka reke Rzav na pregradi “Ševelj”, a prečišćava na PPV “Rzav”, kapaciteta 1.200 l/s. Postrojenje kapaciteta 650 l/s pušteno je u eksploataciju 1984. godine. Na slici ispod prikazan je sadašnji vodozahvat i postrojenje za preradu vode za piće.
Sa završetkom radova na vodovodnom sistemu trebalo je da se završi i brana sa akumulacijom “Arilje”, koja je bila predviđena da bude trajno izvorište regionalnog vodovodnog sistema “Rzav I”. Dinamika pripreme i izgradnje brane “Arilje” nije pratila dinamiku izgradnje vodovodnog sistema.
Pored navedenih glavnih ciljeva, posebni ciljevi bili bi: sprovođenje programa smanjenja gubitaka vode, proširenje postojeće mreže izgradnjom dodatnih vodovoda na vodnim izvorima, poboljšanje kvaliteta vode kao i dodavanje neophodnih elemenata u postojeći sistem prenosa vode koji povezuje opštine regiona (pumpne stanice, rezervoari, nadzor i sistem upravljanja itd.), izgradnja i rekonstrukcija kanalizacionih sistema sa obezbeđenjem potpune sanitacije naselja.
Projekti kao što je i ovaj, rađeni na nivou regiona (kako zahtevaju međunarodne konvencije, usvojene politike i strategije upravljanja vodama) pri svojoj oceni moraju imati konsultacije i pravično zadovoljenje svih zainteresovanih strana (subjekata) i transparentnost u donošenju odluka. Jedan od ciljeva sektora vodoprivrede Srbije je da se ispune zahtevi Okvirne direktive o vodama EU kao i razvoj vodoprivredne infrastrukture i operativno upravljanje prema postojećoj regulativi.
Izgradnja kompleksnih vodnih sistema, regionalnih i/ili višenamenskih, uključujući i akumulacije sa višenamenskom funkcijom u oblasti korišćenja voda, zaštite voda od zagađivanja i zaštite od voda, predstavljaće i dalje aktivnosti za unapređenje režima voda na teritoriji Republike Srbije. Strateški cilj jeste poboljšanje režima voda odnosno uklanjanje vremenske i prostorne neusklađenosti između raspoloživih vodnih resursa i potreba za vodom, zaštitom voda od zagađenja i zaštitom od voda, razvojem regionalnih i višenamenskih hidrosistema. Snabdevanje stanovništva vodom za piće iz regionalnih sistema, ako se izuzmu potrebna velika investiciona ulaganja, ima višestruke prednosti, pri čemu je od posebnog značaja sigurnost po pitanju obezbeđenosti vode iz različitih izvorišta (ili čak različitih tipova izvorišta).