RAZVOJ PROJEKATA NAVODNJAVANJA U VOJVODINI
Energoprojekt Hidroinženjering je najveću afirmaciju stekao kao projektant brana i hidroelektrana, ali se kao multidisciplinarna kompanija afirmisao i u oblastima uređenja i navodnjavanja poljoprivrednog zemljišta. Pored nastavka izrade projektne dokumentacije za Sistem za navodnjavanje u Opštini Negotin, sada prelazimo u našu najveću ravnicu u Vojvodinu, gde se poslednjih godina intenzivno radi na tome da mreža postojećih kanala za odvodnjavanje dobije još jednu namenu. Ideja je da se rekonstrukcijom postojećih kanala obezbedi njihova dvonamenska funkcija i da se u letnjim mesecima, kada su kanali uglavnom prazni, do njih dovede voda koja bi se koristila za navodnjavanje.
Adekvatnim upravljanjem novim objektima na dvonamenskim sistemima, moguće je u toku sušnih perioda zadržati vodu u kanalima i omogućiti minimalnu dubinu potrebnu za pravilno zahvatanje vode za navodnjavanje. Van sušnog perioda, kada se i sezona intenzivne poljoprivrede završava, ustave se podižu, a kanali vrše svoju primarnu ulogu, a to je odvodnjavanje. Kako je zaštita od poplava od unutrašnjih voda prioritet, prevođenjem kanala u dvonamensku funkciju ne sme se uticati na njihovu efikasnost u odvodnjavanju.
Energoprojekt Hidroinženjering je sa investitorom JVP „Vode Vojvodine“, sredinom prošle godine ugovorio izradu kompletne projektne dokumentacije, od idejnog rešenja do projekta za izvođenje, sa svim pratećim studijama i elaboratima, za rekonstrukciju dva ovakva sistema za odvodnjavanje i njihovo prevođenje u dvonamensku funkciju.
Oba projekta se realizuju na teritoriji Opštine Sombor, u blizini naseljenih mesta Bezdan i Kolut. Ukupna površina planirana za navodnjavanje iznosi 1.080 hektara, sa mogućnošću proširenja. Trenutno se na terenu vrše istražni radovi, te radi na izradi Projekta za građevinsku dozvolu. Posebni izazov za projektantski tim predstavlja činjenica da su kanali jednog dvonamenskog sistema prepoznati kao zaštićeno stanište zaštićenih vrsta životinja, i deo su površina koje pripadaju Ekološkoj mreži Srbije. Izvođenje radova na rekonstrukciji kanala u zaštićenim područjima je moguće, ali uz poštovanje posebnih mera radi očuvanja biodiverziteta.
U Vojvodini, ulaganje u sisteme za navodnjavanje kanalskog tipa je više nego opravdano. Postojeća infrastuktura kao i blizina izvora vode, u ovom slučaju Bajski kanal i HS Dunav-Tisa-Dunav, dodatno olakšavaju i pojeftinjuju potrebne radove za realizaciju projekata dvonamenskih sistema.
Prema Strategiji upravljanja vodama na teritoriji Republike Srbije do 2034. godine, revitalizacija postojećih sistema za navodnjavanje uz uvođenje dvonamenske funkcije, predstavlja prioritetnu aktivnost uzimajući u obzir potencijal naše zemlje za navodnjavanje.
U Vojvodini većina zemljišta pripada I i II klasi zemljišta, što je čini izuzetno pogodnom za navodnjavanje, dok je dostupnost vode za navodnjavanje uglavnom neupitna. Uz relativno mala ulaganja, moguće je sprovesti projekte navodnjavanja velikih poljoprivrednih površina i time obezbediti značajno veći i stabilan prinos, koji ne zavisi od klimatskih faktora. Energoprojekt Hidroinženjering i dalje ostaje posvećen realizaciji ovakvih projekata u oblasti vodoprivrede, jer se njihovom realizacijom omogućava i unapređenje poljoprivredne proizvodnje u Srbiji na jedan neinvanzivan i efikasan način.